“If you can measure it, you can manage it.”
‘Meten’ bestond in een ver verleden voornamelijk uit het stockbeheer van voedsel. Denk maar aan de khipu’s, die het de Inca’s in de 15de eeuw mogelijk maakten hun voedseladministratie bij te houden. In 1831 werd voor het eerst het beroep van boekhouder erkend (“Bankruptcy Act”, 1831 in Groot-Brittanië). In die periode overheerste een vrij radicaal dichotoom denken: arbeid versus kapitaal. Enerzijds was er de arbeid (de mens), van ondergeschikt belang, want deze was in overvloed aanwezig en gemakkelijk vervangbaar. Anderzijds was er het kapitaal van primordiaal belang, dat louter bestond uit de investeringsgoederen (machines en grondstoffen).
Het duurde echter tot de jaren ’30-’60 vooraleer een door de staat erkend boekhoudkundig systeem ontstond, wel nog steeds gebaseerd op de dichotomie tussen mens en kapitaal. Gaandeweg werd duidelijk dat machines niet langer de enige belangrijke productiefactoren waren. Er was innovatie nodig, toegevoegde waarde die niet enkel meer door de aanschaf van nieuwe machinerie geboden kon worden. In een omgeving waarin een steeds verdergaande innovatieve noodzaak van kracht werd, werden de mensen plots gezien als het voornaamste concurrentiemiddel. Investeren in het menselijk kapitaal was dan ook de boodschap.
Aangezien dit menselijk kapitaal niet kon worden opgenomen in een boekhoudkundig systeem, is het meten van personele indicatoren in volle ontwikkeling gebracht en momenteel zelfs aan een inhaalslag bezig. In tegenstelling tot industrie en productie werden mensen echter vaak gezien als ‘ontastbaar’ en zeer complex te meten. Het meten van personele indicatoren vereist het verzamelen van kwantitatieve en kwalitatieve informatie, het analyseren en vergelijken van informatie, gevolgd door het rapporteren ervan. Organisaties dienen hiervoor te zoeken naar technologieën die een totaal oplossing aanbieden voor HR management. Vandaag de dag worden vaak internet-gebaseerde tools ontwikkeld die organisaties actuele data verschaffen met betrekking tot de prestaties van medewerkers, het identificeren van de processen die impact hebben op de bedrijfsresultaten, het aangeven van beleidsprioriteiten, of het identificeren van probleemgebieden.
Het meten van het menselijk kapitaal is momenteel een proces dat gemanaged kan worden, zoals elk ander proces in de organisatie, met resultaten die tastbaar en begrijpbaar zijn, en die een duurzaam competitief voordeel bieden voor de organisatie.